اين قرصى كه تركيبش در زير آيد بسيار خوب است : نسخه : گل ارمنى ، تباشير ، شاه بلوط ، بزر پوست‌كندهء گياه ترشك ، زرشك ، گل محمدى ، صمغ عربى بوداده و سوختهء خرچنگ همه را باهم بكوب و به هم زن و با آب به بسرش و استعمال كن ! فصل يازدهم علاج اسهال از اثر برهم آمدن و تراكم مادهء اسهالى در بحث چگونگى جذب مادهء سبب پرشدگى رگها از خون و امتلاء معده به سوى رويهء بدن بياناتى داشتيم ، همان علاجها را در چارهء اسهالى كه از پرشدگى سرچشمه گرفته است به كار انداز ! بهتر آن است كه خلط برهم آمده و متراكم را به وسيلهء رگ‌زنى و خونگيرى بيرون آورى و بيمار را چندانكه تحمل دارد و مناسب حال او است اسهال دهى . كه اينها را همه شرح داده‌ايم . بيمار با آبهاى بازكننده و آبهايى كه داروهاى بازكننده در آنها پخته است آبتنى كند . داروهاى آبكى بازكننده بر تن بريزد . دستور در آبزن نشستن و داروى قاطى شده با آب آبزن همانها باشد كه در علاج يرقان ذكر شده‌اند . اين در شرايطى لازم است كه تراكم و پرپشتى مادهء بيمارىزا بسيار شديد باشد . بيمار را وسيلهء پارچه‌اى زبر يا ليف زبر چندان ماساژ ده كه پوستش سرخ گردد . بعد از آن آب گرم و آبى كه نيروى بازكننده دارد بر جسمش بريز ! اينها را نيز سابقا شرح داده‌ايم . فصل دوازدهم علاج هيضه ( قى و اسهال باهم ) علاج حالت بيمارى هيضه سه مرحله دارد . 1 - همين‌كه بيمارى شروع مىكند و پيش‌درآمد آن از اسهال و قى ظاهر مىشود ، نوعى علاج لازم دارد . 2 - در وسطهاى بيمارى و بعد از شروع بيمارى نوعى علاج لازم است . 3 - مرحلهء سوم هيضه وقتى است كه حالت قى و اسهال به اوج هيجان رسيده كه حالت بسيار بدى است و روىآورهاى بيمارى به‌طورى سهمناك پيدا مىشوند و نشانيهاى هيضه كاملا آشكار مىگردند ؛ آروغ از حالت طبيعى انحراف پيدا مىكند ، بيمار احساس مىكند كه چيزى سنگين در معده دارد ، دردى را در روده‌ها احساس مىكند كه به درد ناشى از خليدن سوزن شبيه است و ممكن است دل بهم آمدن همراه داشته باشد . علاج هيضه قبل از هر چيز آن است كه بيمار نبايد در حالت اسهال هيچ غذايى بخورد ، و نبايد بعد از فرو ريختن مادهء اسهالى نيز هيچ غذايى بخورد مگر اينكه بيم آن برود كه به كلى از ناى و توان بيفتد .